Việt Nam là nơi sinh sống của nhiều loài chim Sẻ với hình dáng, màu sắc và tập tính khác nhau. Từ những loài chim Sẻ quen thuộc xuất hiện quanh nhà đến trong khi những loài khác chỉ được ghi nhận ở các vùng sinh cảnh đặc thù hoặc trong mùa di cư, tất cả đều góp phần tạo nên sự phong phú cho hệ chim hoang dã nước ta.
Nếu bạn đang muốn tìm hiểu các loài chim Sẻ ở Việt Nam, bài viết dưới đây của chimcanh.org sẽ giúp bạn nhận biết những loài tiêu biểu cùng các đặc điểm nổi bật về ngoại hình, môi trường sống và tập tính của chúng.
Chim Sẻ Nhà
Hình ảnh chim Sẻ Nhà.
- Chim Sẻ Nhà có pháp danh khoa học là Passer domesticus thuộc họ Sẻ (Passeridae), Sẻ Nhà sống ở nhiều châu lục và được xem là một trong những loài chim có khả năng thích nghi với môi trường đô thị tốt nhất.
- Môi trường sống của chúng gắn liền với các khu dân cư, trang trại, công viên, vườn cây và những nơi có hoạt động của con người. Chim tận dụng hiệu quả nguồn thức ăn và nơi làm tổ từ các công trình xây dựng.
- Chim thường làm tổ trong các khe hở của mái nhà, hốc tường hoặc những bụi cây rậm giúp gia tăng tỷ lệ sống sót và khả năng sinh sản trong môi trường có nhiều tác động từ con người.
Chim Sẻ Đồng Mặt Đen
- Chim Sẻ Đồng Mặt Đen là loài chim sẻ nhỏ thuộc họ Passeridae, chim thường kiếm ăn trên mặt đất và các vùng đồng cỏ.
- Đặc điểm nổi bật nhất của loài Sẻ Đồng Mặt Đen là vùng mặt và cổ có lông màu đen nhưng lưng và cánh phủ bộ lông nâu pha đen giúp chim tăng khả năng ngụy trang trong môi trường cỏ khô và đồng ruộng.
- Mỏ chim ngắn, dày cho phép chim dễ dàng tách vỏ và nghiền nát các loại hạt cứng. Chim trưởng thành có chiều dài cơ thể khoảng 13 – 15cm, thân hình nhỏ gọn, đuôi tương đối ngắn và đôi chân khỏe giúp chim di chuyển và tìm kiếm thức ăn trên mặt đất.
- Tại Việt Nam, chim Sẻ Đồng Mặt Đen phân bố chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Đây là loài chim di cư mùa đông thường xuất hiện từ cuối thu đến đầu xuân trước khi quay trở lại các khu vực sinh sản ở phía bắc châu Á.
- Chim Sẻ sống trong những bãi sậy, bụi cây rậm, ven đầm lầy, khu đất ngập nước và bìa rừng có thảm thực vật dày. Với tập tính sống kín đáo nên Sẻ Đồng Mặt Đen thường kiếm ăn dưới tầng cây thấp hoặc trên mặt đất nên khá khó quan sát trong tự nhiên.
Xem thêm: Các loài chim xây tổ bằng đất độc đáo nhất trong tự nhiên
Chim Sẻ Nâu
- Ở Việt Nam thì chim Sẻ Nâu thường sinh sống ở các vùng đồng bằng, trung du và những khu vực canh tác nông nghiệp có nhiều cây bụi thấp.
- Loài chim này ưa sinh sống tại các bãi cỏ hoang, nương rẫy, ruộng lúa sau thu hoạch, ven đê và những vùng đất trống xen lẫn thảm thực vật tự nhiên.
- Khác với chim Sẻ Nhà thường sống ở khu dân cư, Sẻ Nâu có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở các sinh cảnh bán tự nhiên và khu vực nông thôn. Nhờ bộ lông mà chim Sẻ Nâu dễ dàng ẩn mình giữa những đám cỏ khô hoặc bụi cây thấp để tìm kiếm thức ăn và tránh sự săn đuổi của các loài săn mồi.
Chim Sẻ Đá
- Chim Sẻ Đá sống có chiếc mỏ khỏe thích nghi tốt với việc ăn các loại hạt, côn trùng và những nguồn thức ăn nhỏ trong tự nhiên.
- Sẻ Đá thường sinh sống ở các sườn núi đá, vách đá và khu vực đồi khô thoáng, nơi chúng di chuyển nhanh nhẹn và kiếm ăn theo từng nhóm nhỏ.
- Với khả năng thích nghi cao cùng tập tính cảnh giác thì Sẻ Đá là một trong những loài chim hoang dã đặc trưng của các vùng núi đá và bán khô hạn.
Chim Sẻ Đất
- Qua nhiều lần quan sát chim Sẻ Đất ngoài đồng ruộng, tôi nhận thấy chúng hiếm khi xuất hiện ở những khu rừng rậm hay nơi có nhiều cây cao. Thay vào đó loài chim này đặc biệt ưa thích các cánh đồng cỏ, bãi đất trống, nương rẫy và những khu vực canh tác rộng thoáng.
- Vào sáng sớm hoặc chiều muộn chim thường lặng lẽ di chuyển trên mặt đất để tìm hạt cỏ, hạt lúa rơi và các loài côn trùng nhỏ.
- Bộ lông màu nâu nhạt giúp Sẻ Đất gần như hòa lẫn vào nền đất khô và thảm cỏ thấp, khiến người quan sát phải nhìn thật kỹ mới phát hiện ra. Chính những vùng đất rộng mở, ít vật cản và giàu nguồn thức ăn tự nhiên đã tạo nên môi trường sống lý tưởng cho loài chim nhỏ bé nhưng rất lanh lợi này.
Chim Sẻ Bụi Vàng
- Nếu từng đi qua những cánh đồng cỏ vàng úa sau mùa gặt hay các khu cây bụi thấp ven đồi, bạn có thể bắt gặp Chim Sẻ Bụi Vàng đang thoăn thoắt chuyền cành giữa những bụi cây thấp.
- Chim Sẻ Bụi Vàng ưa thích các môi trường rộng thoáng như đồng cỏ, nương rẫy, bãi đất hoang và vùng cây bụi thưa, nơi chúng vừa có thể tìm kiếm thức ăn vừa dễ dàng quan sát kẻ săn mồi từ xa.
- Điều thú vị là Chim Sẻ Bụi Vàng hiếm khi đứng yên một chỗ, chim liên tục nhảy từ bụi cỏ này sang bụi cỏ khác và dùng chiếc mỏ nhỏ nhưng khỏe để nhặt những hạt cỏ chín, hạt cây dại và các loại ngũ cốc còn sót lại trên đồng ruộng.
- Vào mùa sinh sản thì chim dành nhiều thời gian hơn để săn bắt côn trùng như sâu non, kiến và châu chấu nhỏ nhằm bổ sung nguồn đạm cho chim non.
- Quan sát một đàn Sẻ Bụi Vàng kiếm ăn vào buổi sáng sớm mới thấy hết sự lanh lợi của loài chim này, chúng vừa mải miết tìm thức ăn vẫn không ngừng ngẩng đầu quan sát xung quanh, sẵn sàng lao vụt vào bụi cây gần nhất khi phát hiện nguy hiểm.
Chim Sẻ Hung
- Chim Sẻ Hung tuy có kích thước nhỏ bé nhưng lại sở hữu những tập tính sinh hoạt đầy thú vị thể hiện rõ khả năng thích nghi và sức sống mạnh mẽ trong tự nhiên.
- Sẻ Hung sống theo bầy đàn, chúng thường xuất hiện thành từng nhóm nhỏ cùng nhau kiếm ăn, di chuyển và cảnh giới tạo nên một mạng lưới cảnh báo hiệu quả trước các mối đe dọa từ môi trường xung quanh.
- Chim Sẻ Hung gần như không bao giờ ngồi yên quá lâu, chúng liên tục nhảy nhót giữa các bụi cây, bãi cỏ và khoảng đất trống để tìm kiếm thức ăn. Thức ăn của loài chim này khá đa dạng từ các loại hạt cỏ, hạt cây dại cho đến côn trùng nhỏ giúp chúng dễ dàng thích nghi với nhiều điều kiện sống khác nhau.
- Đến mùa sinh sản thì chim Sẻ Hung trống thường cất tiếng hót vang để thu hút bạn tình và khẳng định lãnh thổ của mình. Chúng khéo léo lựa chọn các bụi cây rậm hoặc thảm thực vật thấp làm nơi xây tổ, vừa kín đáo vừa an toàn trước sự săn đuổi của các loài thiên địch.
- Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Chim Sẻ Hung chính là khả năng thích nghi đáng kinh ngạc. Từ những đồng cỏ rộng lớn, vùng cây bụi hoang dã cho đến các khu vực nông nghiệp do con người khai thác, loài chim này vẫn duy trì được tập tính sinh hoạt ổn định và tìm kiếm nguồn thức ăn hiệu quả.
- Sự nhanh nhẹn, cảnh giác cao cùng tinh thần gắn kết bầy đàn đã giúp Chim Sẻ Hung trở thành một trong những loài chim nhỏ thành công trong việc chinh phục nhiều môi trường sống khác nhau.
Xem thêm: Cách chim Bồng Chanh Đỏ săn mồi chớp nhoáng trên mặt nước
Chim Sẻ Đồng Ngực Vàng
Chim Sẻ Đồng Ngực Vàng là loài chim di cư, vào mùa đông thì chim thường rời các vùng sinh sản ở phía bắc châu Á để tránh rét và tìm nguồn thức ăn, sau đó xuất hiện rải rác tại một số khu vực đồng cỏ, bãi lau sậy, đất nông nghiệp và vùng cây bụi thấp ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ.
Điểm đáng chú ý nhất của loài chim này là số lượng cực kỳ nên chúng được đưa vào danh sách các loài chim quý hiếm tên có trong sách đỏ cần được bảo vệ.
Từ những đàn Sẻ Nhà quen thuộc nơi phố thị đến các loài Sẻ quý hiếm chỉ xuất hiện trong mùa di cư, các loài chim Sẻ ở Việt Nam đa dạng hơn nhiều người vẫn nghĩ.
Dù không sở hữu bộ lông rực rỡ hay tiếng hót nổi bật nhưng chim có khả năng thích nghi tốt chúng có thể sống ở đồng quê, núi rừng hay những thành phố lớn.
Đừng quên khám phá thêm nhiều bài viết thú vị khác tại chuyên mục BLOG của trang chimcanh.org để tiếp tục hành trình tìm hiểu về các loài chim.