Các bệnh ở Đà Điểu và cách phòng trị hiệu quả nhất

Các bệnh ở Đà Điểu và cách phòng trị luôn là vấn đề quan trọng mà người chăn nuôi không thể bỏ qua. Trong quá trình nuôi Đà Điểu có thể gặp nhiều bệnh từ nhiễm khuẩn, virus đến rối loạn dinh dưỡng nếu chăm sóc không đúng cách. 

Sau đây mời các bạn cùng chimcanh.org tìm hiểu về các bệnh ở Đà Điểu và cách phòng trị sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ đàn, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế. 

Bệnh nhiễm huyết trùng ở Đà Điểu

Các bệnh thường gặp ở Đà Điểu.

Sau đây là các nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng trị bệnh ở Đà Điểu.

Nguyên nhân gây bệnh nhiễm huyết trùng ở Đà Điểu

Bệnh nhiễm huyết trùng do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra.

Các yếu tố làm bùng phát bệnh:

• Thời tiết thay đổi đột ngột (mưa – nắng thất thường)
• Chuồng trại ẩm thấp, vệ sinh kém
• Mật độ nuôi quá dày
• Đà điểu bị stress (vận chuyển, thay đổi thức ăn)
• Lây lan qua các đường sau.
• Nước uống, thức ăn nhiễm khuẩn
• Chim bệnh, chim mang mầm bệnh
• Động vật trung gian (chuột, chim hoang)

Triệu chứng bệnh nhiễm huyết trùng ở Đà Điểu

Bệnh thường diễn biến nhanh, có thể chết đột ngột.

Thể cấp tính

• Sốt cao, ủ rũ, bỏ ăn
• Xù lông, đứng một chỗ
• Khó thở, thở gấp
• Tiêu chảy phân xanh hoặc trắng
• Có thể chết nhanh không kịp biểu hiện rõ

Thể mãn tính

• Sưng phù đầu, cổ
• Viêm khớp, đi lại khó khăn
• Chảy nước mũi, nước mắt
• Gầy yếu, chậm lớn

Cách phòng bệnh nhiễm huyết trùng ở Đà Điểu hiệu quả

Phòng bệnh là yếu tố quan trọng nhất vì bệnh lây lan rất nhanh.

Vệ sinh – quản lý

• Giữ chuồng khô ráo, thoáng mát
• Dọn phân, thay chất độn chuồng định kỳ
• Khử trùng bằng vôi bột hoặc thuốc sát trùng

Dinh dưỡng

• Thức ăn sạch, không mốc
• Nước uống sạch, thay thường xuyên
• Bổ sung vitamin, men tiêu hóa để tăng sức đề kháng

Kiểm soát đàn

• Nuôi mật độ hợp lý
• Cách ly con mới nhập ít nhất 2 tuần
• Tiêu hủy xác chết đúng cách

Tiêm phòng

• Sử dụng vaccine phòng bệnh nhiễm huyết trùng định kỳ (nếu có điều kiện)

Cách điều trị bệnh nhiễm huyết trùng ở Đà Điểu

Khi phát hiện bệnh cần xử lý nhanh:

Nguyên tắc điều trị

• Cách ly ngay con bệnh
• Điều trị toàn đàn vì bệnh lây nhanh

Dùng thuốc kháng sinh

Điều trị bệnh nhiễm huyết trùng (tụ huyết trùng) ở đà điểu cần thực hiện cấp tốc bằng kháng sinh liều cao như Ceftiofur, Gentamicin tiêm bắp 3 – 5 ngày, kết hợp thuốc trợ sức Vitamin C, B-complex và thuốc hạ sốt Analgin C.

Lưu ý

• Ngừng thuốc trước khi xuất bán theo đúng thời gian quy định.
• Không tự ý tăng liều.

Xem thêm: Cách nuôi Đà Điểu sinh sản đẻ sai trứng, tỷ lệ nở cao

Bệnh nhiễm trùng ống dẫn trứng ở Đà Điểu

Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh nhiễm trùng ống dẫn trứng (viêm ống dẫn trứng) thường do vi khuẩn Escherichia coli (E. coli), Salmonella xâm nhập vào cơ quan sinh sản.

Yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh ở Đà Điểu 

• Chuồng trại bẩn, ẩm ướt
• Ổ đẻ không sạch
• Đà điểu đẻ dày, cơ thể suy yếu
• Thiếu dinh dưỡng (đặc biệt là vitamin A, E, khoáng)
• Giao phối không đảm bảo vệ sinh
• Nhiễm khuẩn kế phát từ đường tiêu hóa hoặc cloaca

Triệu chứng của bệnh nhiễm trùng ống dẫn trứng

Tùy mức độ bệnh, biểu hiện có thể từ nhẹ đến nặng:

Giai đoạn đầu

• Giảm sản lượng trứng
• Trứng nhỏ, vỏ mỏng hoặc biến dạng
• Đà điểu mệt, ăn kém

Giai đoạn nặng

• Bụng to bất thường (tích dịch, tích mủ)
• Đi lại khó khăn
• Hậu môn bẩn, có dịch nhầy hoặc mủ
• Có thể bị kẹt trứng 
• Một số con chết do nhiễm trùng nặng

Tác hại của bệnh nhiễm trùng ống dẫn trứng

• Giảm mạnh năng suất sinh sản
• Trứng không đạt chất lượng, khó ấp
• Tăng tỷ lệ chết ở đàn sinh sản
• Gây thiệt hại kinh tế lớn nếu không xử lý kịp thời

Cách phòng và trị bệnh nhiễm trùng ống dẫn trứng

Vệ sinh chuồng trại 

• Giữ chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ.
• Khử trùng chuồng trại định kỳ bằng thuốc sát khuẩn.

Dinh dưỡng

Cần đảm bảo khẩu phần ăn đầy đủ và cân đối để tăng sức đề kháng cho Đà Điểu:

• Bổ sung đủ protein giúp cơ thể Đà Điểu phát triển và phục hồi tốt.
• Cung cấp các vitamin A, D, E để tăng miễn dịch và hỗ trợ sinh sản cho Đà Điểu sinh sản.
• Đảm bảo đủ khoáng chất như canxi và photpho giúp xương chắc khỏe, hình thành trứng tốt.
• Kết hợp thêm men tiêu hóa và điện giải để cải thiện hấp thu dinh dưỡng và giảm stress.

Quản lý đàn

• Không nuôi mật độ quá cao
• Theo dõi kỹ giai đoạn đẻ trứng
• Loại thải con sinh sản kém, bệnh mãn tính

Kiểm soát giống và sinh sản

• Chọn con giống khỏe mạnh
• Đảm bảo vệ sinh khi phối giống

Bệnh Newcastle ở Đà Điểu

Bệnh Newcastle ở Đà Điểu là bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh và chưa có thuốc đặc trị. Vì vậy, tiêm vaccine và phòng bệnh chủ động là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ đàn. 

Nguyên nhân gây bệnh Newcastle

Bệnh Newcastle (còn gọi là dịch tả gia cầm) do virus Newcastle disease virus gây ra.

Đường lây truyền

• Qua không khí (hô hấp)
• Thức ăn, nước uống nhiễm mầm bệnh
• Phân, dịch tiết của con bệnh
• Dụng cụ chăn nuôi, người chăm sóc
• Chim hoang và gà mang mầm bệnh

Triệu chứng bệnh Newcastle ở Đà Điểu

Mức độ triệu chứng của bệnh phụ thuộc vào độc lực của virus, có thể từ nhẹ đến rất nặng:

• Thể cấp tính
  Đà Điểu sốt cao, bỏ ăn, mệt mỏi và ủ rũ. Xuất hiện triệu chứng khó thở, thở khò khè, tiêu chảy phân xanh. Bệnh tiến triển nhanh và có tỷ lệ chết cao.
• Thể thần kinh
  Con bệnh có biểu hiện run đầu, vẹo cổ, đi lại loạng choạng, mất thăng bằng thậm chí co giật.
• Thể mãn tính
  Đà Điểu gầy yếu chậm lớn, sức khỏe giảm sút rõ rệt có thể giảm đẻ hoặc ngừng đẻ.

Tác hại của bệnh Newcastle

• Lây lan cực nhanh trong đàn
• Tỷ lệ chết cao nếu không kiểm soát
• Giảm mạnh năng suất sinh sản
• Gây thiệt hại kinh tế lớn

Cách phòng bệnh Newcastle ở Đà Điểu hiệu quả

Tiêm vaccine 

Giai đoạn Đà Điểu con từ 7 ngày đến 45 ngày tuổi

Sử dụng vacxin Newcastle (chủng Lasota), nhỏ mắt, nhỏ mũi hoặc tiêm dưới da đây là mũi đầu tiên rất quan trọng giúp tạo miễn dịch ban đầu cho con non. Vacxin được pha với tỷ lệ 1/200 với nước cất.

Giai đoạn Đà Điểu sau 45 ngày tuổi

• Tiêm vaccine Newcastle hệ 1 (vaccine vô hoạt) dưới da cánh với liều 0,2 – 0,3 ml/con giúp tạo miễn dịch mạnh và kéo dài khoảng 12 tháng.

Giai đoạn Đà Điểu trưởng thành

• Định kỳ 1 năm/lần:
  Tiêm nhắc lại vacxin Newcastle.
• Thời điểm tiêm tốt nhất là trước mùa lạnh hoặc trước mùa sinh sản giúp duy trì miễn dịch lâu dài và ổn định cho cả đàn.

Lưu ý khi tiêm vaccine

• Chỉ tiêm khi Đà Điểu khỏe mạnh
• Không tiêm khi đang stress hoặc bệnh
• Sau tiêm vacxin thì bổ sung điện giải, vitamin C để giảm stress, tăng hiệu quả vaccine.
• Vaccine phải bảo quản đúng nhiệt độ (2–8°C).

Vệ sinh sát trùng

• Khử trùng chuồng trại định kỳ
• Dọn phân, giữ nền chuồng khô ráo
• Hạn chế người lạ ra vào khu nuôi

Quản lý đàn

• Nuôi mật độ hợp lý
• Cách ly con mới nhập
• Theo dõi đàn thường xuyên để phát hiện sớm

Chế độ dinh dưỡng

• Thức ăn sạch, đủ chất
• Bổ sung vitamin C, điện giải để tăng đề kháng

Cách điều trị bệnh Newcastle

Bệnh Newcastle do virus gây ra nên không có thuốc điều trị đặc hiệu.

Hướng xử lý khi có dịch

• Cách ly ngay con bệnh
• Tiêu hủy con chết đúng quy định
• Khử trùng toàn bộ khu vực nuôi

Điều trị hỗ trợ

• Bổ sung điện giải, vitamin (đặc biệt vitamin C)
• Dùng kháng sinh để phòng nhiễm khuẩn kế phát
• Thuốc trợ sức, hạ sốt.

Xem thêm: Kỹ thuật nuôi gà sinh sản đẻ sai trứng, vỏ cứng, ít bệnh

Bệnh viêm túi khí và nấm phổi ở Đà Điểu

Hình ảnh đàn Đà Điểu.

Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh viêm túi khí

Bệnh viêm túi khí ở Đà Điểu chủ yếu do vi khuẩn E. coli tấn công hệ hô hấp khiến Đà Điểu bị viêm và khó thở.

Nấm phổi
Bệnh do nấm Aspergillus gây ra, loại nấm này thường phát triển trong môi trường ẩm mốc và khi xâm nhập vào phổi sẽ gây tổn thương nghiêm trọng.

Yếu tố làm bệnh bùng phát

• Chuồng trại ẩm, nhiều bụi, thông thoáng kém
• Chất độn chuồng bị mốc
• Thức ăn, rơm rạ nhiễm nấm
• Đà Điểu con sức đề kháng yếu
• Thời tiết thay đổi đột ngột

Triệu chứng bệnh viêm túi khí và nấm phổi ở Đà Điểu

Viêm túi khí

Đà Điểu bị bệnh viêm túi khí có biểu hiện khó thở, thở khò khè thường phải há mỏ để thở. Con bệnh ăn kém chậm lớn,đôi khi ho nhẹ và yếu dần theo thời gian.

Nấm phổi

Đà Điểu bị bệnh nấm phổi thường thở gấp, thở khó kéo dài thường vươn cổ lên để lấy hơi. Cơ thể gầy nhanh suy kiệt và có thể chết đột ngột nếu bệnh nặng.

Điểm khác biệt giữa hai bệnh viêm túi khí và nấm phổi.

• Viêm túi khí thường tiến triển từ từ
• Nấm phổi thường nặng nhanh, khó điều trị hơn

Tác hại của bệnh viêm túi khí và nấm phổi ở Đà Điểu

• Ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp
• Giảm tăng trưởng, giảm sức đề kháng
• Tăng tỷ lệ chết, nhất là Đà Điểu con
• Gây thiệt hại kinh tế lớn nếu không kiểm soát

Phòng bệnh viêm túi khí và nấm phổi ở Đà Điểu

• Để phòng bệnh hiệu quả cho Đà Điểu cần giữ chuồng trại luôn khô ráo thông thoáng thay chất độn định kỳ và hạn chế bụi, nấm mốc tích tụ. 
• Thức ăn phải sạch không bị mốc được bảo quản nơi khô ráo.
• Nước uống cần thay hằng ngày.
• Nuôi Đà Điểu với mật độ hợp lý, tránh gây stress và theo dõi đàn thường xuyên để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. 
• Bổ sung vitamin A, C, E cùng men tiêu hóa và điện giải để tăng sức đề kháng cho đàn Đà Điểu. 

Cách điều trị bệnh viêm túi khí và nấm phổi ở Đà Điểu

Điều trị viêm túi khí

Doxycycline là kháng sinh được ưu tiên trong điều trị bệnh CRD và viêm túi khí ở Đà Điểu, vì có khả năng thấm sâu vào mô hô hấp và đặc biệt hiệu quả với vi khuẩn Mycoplasma. Thuốc thường được dùng liên tục theo liệu trình 3 – 5 ngày hoặc theo chỉ định thú y để đạt hiệu quả tốt nhất.

Trong quá trình điều trị bệnh viêm túi khí ở Đà Điểu thì nên kết hợp thêm các thuốc hỗ trợ để tăng hiệu quả.

• Bromhexin: giúp long đờm làm loãng dịch nhầy trong đường hô hấp giúp Đà Điểu dễ thở hơn khi kết hợp với kháng sinh.
• Thuốc kháng viêm, hạ sốt: giúp giảm triệu chứng viêm và khó chịu cho con bệnh.
• Vitamin C và Glucoza: hỗ trợ tăng sức đề kháng, bổ sung năng lượng giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn.

Trường hợp viêm túi khí do nấm: bệnh thường rất khó điều trị và hiệu quả không cao nếu phát hiện muộn. Có thể sử dụng dung dịch sunfat đồng (pha tỷ lệ 1:200) cho uống để hạn chế sự phát triển và lây lan của nấm.

Cần kết hợp cải thiện môi trường nuôi giảm ẩm, loại bỏ nguồn nấm mốc để đạt hiệu quả tốt hơn.

Điều trị nấm phổi

• Khi Đà Điểu có dấu hiệu nhiễm nấm phổi người nuôi cần sử dụng thuốc kháng nấm như Nystatin để điều trị, liều dùng thường khoảng 25 – 30 mg/kg thể trọng.
• Trong một số trường hợp nặng có thể áp dụng liều cao hơn theo hướng dẫn thú y (ví dụ 1g/5kg thể trọng trong 2 – 3 ngày). 
• Trong quá trình điều trị nên kết hợp bổ sung vitamin C, điện giải và các thuốc trợ sức để giúp Đà Điểu nhanh hồi phục và tăng sức đề kháng.

Lưu ý 

• Nấm phổi ở Đà Điểu là bệnh rất khó điều trị, hiệu quả thấp nếu phát hiện muộn.
• Cần loại bỏ nguồn nấm trong môi trường trước khi điều trị.

Hội chứng rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu

Sau đây mời các bạn cùng với chimcanh.org tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng cũng như điều trị bệnh rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu.

Nguyên nhân gây bệnh rối loạn trao đổi khoáng 

• Hội chứng rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu xảy ra khi cơ thể bị mất cân bằng các chất quan trọng như canxi (Ca), photpho (P) và vitamin D3.
• Nguyên nhân chủ yếu là do khẩu phần ăn không hợp lý, có thể thiếu hoặc thừa khoáng, đặc biệt là tỷ lệ Ca:P không cân đối (chuẩn khoảng 2:1). 
• Thiếu ánh sáng mặt trời khiến cơ thể không tổng hợp đủ vitamin D3 làm giảm khả năng hấp thu canxi. 
• Thức ăn kém chất lượng, khó tiêu và điều kiện nuôi nhốt chật hẹp, ít vận động cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng nhận biết rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu

Ở Đà Điểu con

• Chân yếu đi lại khó khăn
• Xương mềm dễ cong (biến dạng chân)
• Chậm lớn còi cọc

Ở Đà Điểu trưởng thành

• Xương giòn dễ gãy
• Giảm khả năng vận động
• Giảm sản lượng và chất lượng trứng
• Vỏ trứng mỏng dễ vỡ

Tác hại của bệnh

• Ảnh hưởng trực tiếp đến hệ xương
• Giảm tăng trưởng và năng suất sinh sản
• Tăng tỷ lệ loại thải trong đàn
• Thiệt hại kinh tế lớn nếu kéo dài

Cách phòng bệnh rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu

• Để phòng hội chứng rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu, cần kết hợp chăm sóc dinh dưỡng và quản lý hợp lý. 
• Trước hết khẩu phần ăn phải được cân đối, đặc biệt duy trì tỷ lệ canxi và photpho khoảng 2:1, đồng thời bổ sung vitamin D3 để giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Thức ăn nên đảm bảo chất lượng dễ tiêu và không bị mốc.
• Bên cạnh đó, cần cho Đà Điểu tắm nắng mỗi ngày để hỗ trợ tổng hợp vitamin D tự nhiên, đồng thời tạo không gian nuôi rộng rãi để chúng vận động thường xuyên. 
• Ngoài ra, việc theo dõi đàn định kỳ cũng rất quan trọng nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và xử lý kịp thời.

Cách điều trị bệnh rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu

Khi phát hiện Đà Điểu bị rối loạn trao đổi khoáng, cần xử lý sớm bằng cách:

• Bổ sung khoáng chất
  Cung cấp thêm canxi (như bột đá, vỏ sò nghiền) và photpho để giúp xương chắc khỏe.
• Bổ sung vitamin
  Đặc biệt là vitamin D3 để tăng khả năng hấp thu canxi, kết hợp thêm vitamin tổng hợp.
• Hỗ trợ phục hồi
  Cho uống điện giải và men tiêu hóa để cải thiện sức khỏe và khả năng hấp thu dinh dưỡng.
• Điều chỉnh khẩu phần ăn
  Cân đối lại dinh dưỡng đảm bảo tỷ lệ khoáng hợp lý để tránh bệnh tái phát.

Trường hợp nặng cần can thiệp thú y và điều chỉnh môi trường nuôi ngay lập tức.

Hội chứng rối loạn trao đổi khoáng ở Đà Điểu không phải bệnh truyền nhiễm nhưng gây hậu quả nghiêm trọng nếu không kiểm soát tốt. Việc cân đối dinh dưỡng đảm bảo ánh sáng và vận động là chìa khóa để phòng bệnh hiệu quả.

Hiện tượng ăn vật lạ ở Đà Điểu

Nguyên nhân Đà Điểu ăn vật lạ

• Đây là hành vi Đà Điểu mổ và nuốt các vật không phải thức ăn như nilon, kim loại, gỗ, nhựa… Nguyên nhân chủ yếu đến từ tập tính tò mò tự nhiên hoặc môi trường nuôi không đảm bảo.
• Trong điều kiện bình thường Đà Điểu có thể nuốt sỏi nhỏ để hỗ trợ tiêu hóa nhưng khi ăn phải vật lạ nguy hiểm chúng dễ bị tắc ruột, rối loạn tiêu hóa chậm lớn thậm chí chết nếu không xử lý kịp thời.

Cách phòng và điều trị khi Đà Điểu ăn vật lạ

• Để hạn chế tình trạng này cần giữ chuồng trại sạch sẽ, loại bỏ hoàn toàn vật lạ đồng thời đảm bảo khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là khoáng và chất xơ và tạo không gian vận động hợp lý cho đàn.
• Khi phát hiện Đà Điểu ăn phải vật lạ như nhựa, kim loại hoặc dây thừng thì cần cách ly ngay để theo dõi. 
• Tạm ngừng cho Đà Điểu ăn 1 – 2 ngày và cho uống một lượng dầu thực vật hoặc dầu khoáng để giúp bôi trơn đường tiêu hóa, hỗ trợ đẩy vật lạ ra ngoài. Kết hợp bổ sung men tiêu hóa để giảm rối loạn tiêu hóa và giúp con vật hồi phục nhanh hơn.
• Sử dụng thuốc tiêm kháng sinh như Ka-Ampi để ngăn ngừa viêm nhiễm đường ruột.
• Nếu vật lạ lớn gây tắc nghẽn thì cần sự can thiệp của bác sĩ thú y như phẫu thuật hoặc loại bỏ vì trường hợp nặng thường khó điều trị. 

Bài viết trên đây của chimcanh.org đã giới thiệu các bệnh ở Đà Điểu và cách phòng trị hiệu quả.

Nếu bạn đang tìm hiểu về cách nuôi dưỡng các loài chim và gia cầm thì hãy thường xuyên truy cập vào chuyên mục BLOG của trang, để được giải đáp các thắc mắc nhé.